Título: O nacemento de Venus Autor:Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi "Botticelli" (Florencia, 1445 - Florencia, 1510) Cronoloxía: 1482 - 1484 Escola: Quatrocentto Estilo: Renacemento Técnica: Temple Soporte: Lienzo Medidas: 278,5 x 172 cm Localización: Glarería dos Uffizi, Florencia. Italia.
En
realidade o cadro non representa o nacemento de Venus. A mitoloxía
cóntanos que Venus chegou á vida entre a espuma do mar, logo dun
dolorosísimo acto parricida no que o deus Cronos cortou os testículos do
seu pai, Urano, arroxándoos á auga. Evidentemente, non era ese un
asunto adecuado para un pintor tan refinado como Botticelli.
O que representa o cadro é a chegada de Venus, sobre unha gran concha, á
illa de Citerea. A deusa é empuxada polo sopro dos deuses alados, entre
unha choiva de flores. En terra espéralle a Primavera para cubrila cun
manto.
Nesta obra, trata de reconstruír unha pintura do pintor ateniense Apeles
(352 a. C. - 308 a. C.), descrita
nunha poesía de Poliziano.
Foi pintada para un membro da familia Médici, para decorar un dos seus
palacios de lecer no campo. O tema mitolóxico era habitual para as casas
de campo.
PERSONAXES
VENUS. Venus é o seu nome romano; os gregos chamábana Afrodita (vén de
Afros que significa "espuma de mar"). Ela é a deusa do amor, beleza,
risa e matrimonio. É unha das máis importantes deusas da antigüidade.
Venus case sempre é mostrada espida porque acaba de nacer e é mostrada
adulta porque segundo a lenda xa era adulta cando naceu.
A pose da Venus de Botticelli é unha reminiscencia dunha Venus da
colección Medici. Unha escultura de mármore da antigüidade clásica que
Botticelli tivo oportunidade de estudar. En ambas obras, Venus oculta os
seus seos e a zona xenital cos seus brazos.
Simoneta Vespucci, esposa de Marco Vespucci de Florencia e familiar de
Américo Vespucio, foi a modelo da venus de Botticelli; aínda que o cadro
foi pintado nove anos logo da súa morte. Pintada por Botticelli en
varias ocasións, foi o seu amor platónico e a causante da soltería do
pintor. Simoneta morreu nova, aos 23 anos. Máis de 30 anos viviu
Botticelli sen Simoneta; pero despois de morto decidiu que xa non se separaría
dela. A súa última vontade foi ser enterrado aos pés da súa tumba na
Igrexa Ognissanti de Florencia. CÉFIRO. É o Vento do
Oeste. O vento do oeste sopra unha suave brisa que impulsa á deusa á
costa. Adoita representarse como un mozo alado e aquí aparece
entrelazado coa súa esposa Cloris. Céfiro era o único vento ao que se
lle permitía entrar no xardín de Venus, é quen proporciona o rocio e as
doces fragrancias. CLORIS.
Ela era a ninfa da brisa, consorte de Céfiro. O seu nome tambien
significa pálido. Os romanos alcumárona Flora. Céfiro raptou á ninfa do xardín
das Hespérides, converteuna na súa esposa e deulle o dominio das
flores, desde entón coñéceselle coñece como Flora. A unión de Céfiro e
de Cloris simboliza a unión do espiritu coa materia. PRIMAVERA. A
figura da dereita representa a unha das Horas ou Estacións, en concreto
da primavera, xa que leva o seu manto decorado con motivos florales.
Leva unha guirnalda de mirto e o seu vestido de flores suxeito cun cinto
de rosas segue a moda florentina da época. Nun principio, as Horas eran
tres, xa que só se coñecían tres estaciones (primavera, verán e
inverno), posteriormente multiplicáronse e acabaron por ser tantas como
as horas do día. Entre outras funcións,
ocupábanse de abrir e pechar as portas do ceo.
O martes de entroido de 1497 o relixioso Girolano Savanarolla fixo
queimar nunha "fogueira de vanidades" todos os cadros considerados
lascivos. Afortunadamente, este cadro atopábase nunha vila pertencente á
familia dos Medici en Castello, nos arredores de Florencia.
Título: A vocación de San Mateo. Autor: Michelangelo Merisi "Caravaggio" (Milan 1571 - Porto Ercole 1610) Cronoloxía: 1599 Escola: Italiana Estilo: Barroco Técnica: Óleo Soporte: Lenzo Medidas: 322 × 340 cm Localización: Igrexa de San Luís dos Franceses, Roma (Italia).
A Vocación de San Mateo rememora a designación de San Mateo como novo discípulo O Evanxeo sitúa o suceso en Cafarnaúm e preséntanos ao apóstolo como un recadador de impostos de gran posición social.
A pintura representa a historia que se narra no Evanxeo segundo san Mateo (Mateo 9:9): Xesús viu un home chamado Mateo, sentado no despacho de impostos, e díxolle: «Sígueme», e Mateo levantouse e seguiuno.
Caravaggio desenvolveu a pasaxe bíblica nunha escena de interior. Nun cuarto lóbrego sitúa a San Mateo e os seus catro compañeiros, sentados ao redor dunha mesa, e a Xesucristo e a San Pedro, de pé ambos, á esquerda do grupo. Xesucristo estende o seu brazo e sinala co dedo índice ao elixido.
Título: A rolda de noite. Autor: Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Lieden 1606 - Ámsterdam 1669) Cronoloxía: 1640 Escola: Holandesa Estilo: Barroco Técnica: Óleo Soporte: Lenzo Medidas: 359 × 438 cm Localización: Rijksmuseum, Ámsterdam (Países Baixos).
No cadro aparece a milicia do capitán Frans Banning Cocq no momento no que este dá a orde de marchar ao tenente Willem van Ruytenburch. Detrás deles aparecen os 18 integrantes da Compañía.
O nome actual do cadro data do século XIX, e non é o adecuado, posto que a escena desenvólvese, a pleno sol. A orixe deste título vén dunha equivocación debido a que, nesa época, o cadro estaba tan deteriorado e escurecido pola oxidación do verniz e a sucidade acumulada, que parecía unha escena nocturna. Logo da súa restauración en 1947 e a pesar de seguir chamándolle A rolda de noite, sábese que é unha escena diúrna. Pero o seu verdadeiro título é: A compañía militar do capitán Frans Banning Cocq e o tenente Willen van Ruytenburg.
Rembrandt utiliza o tenebrismo e o claroscuro, creando fortes contrastes entre penumbra e luz. A pesar do realismo co que está concibida a obra, a luz non se presenta de forma uniforme senón que ilumina a certos personaxes e deixa a outros na sombra.
Os tons do lenzo son principalmente, os terras e ocres. Aínda que hai que destacar o vermello, os brancos, amarelos e negros dalgúns traxes.
Sen dúbida, unha obra tremendamente realista pola verosimilitude coa que están representados os personaxes e o movemento que se sente ao observalos, aínda que as figuras non sexan totalmente nítidas. Os rostros, os xestos e as actitudes están captados dun xeito extraordinario, e a pesar de que, no seu momento, pasou desapercibido para a crítica, hoxe en día, é unha das obras máis importantes.
Título:A Gioconda ou A Mona Lisa. Autor: Leonardo da Vinci(Anchiano-Vinci (Italia), 1452 - Amboise (Francia), 1519) Cronoloxía:1503-06 Escola:Cinquecento Estilo: Renacemento Técnica:Óleo Soporte:Táboa de madeira Medidas:77 × 53 cm Localización: Museo do Louvre, París
"Fixo para Francesco do Giocondo o retrato da súa muller Mona Lisa e, a pesar de dedicarlle os esforzos de catro anos, déixoo inacabado. Esta obra tena hoxe o rei Francisco de Francia en Fontainebleau. Todo aquel que quixese ver en que medida pode a arte imitar á natureza podíao comprender na súa cabeza, porque nela representáronse todos os detalles que se poden pintar con sutileza. Os ollos tiñan ese brillo e ese lustre que se pode ver nos reais, e ao seu ao redor había eses rosáceos lívidos e os pelos que non se poden realizar sen unha gran sutileza. Nas cellas apreciábase o modo en que os pelos xorden da carne, máis ou menos abundantes e, virados segundo os poros da carne, non podían ser máis reais. O nariz, con todas esas aperturas rosáceas e tenras, parecía de verdade. A boca, con toda a extensión da súa hendidura unida polo vermello da boca e a encarnación do rostro, non parecía cor senón carne real. Na fonte da garganta, se se miraba con atención, víase latexar o pulso: e en verdade pódese dicir que foi pintada dunha forma que fai estremecerse e atemoriza a calquera artista valioso. Mona Lisa era moi fermosa; mentres a retrataba, tenia xente cantando ou tocando, e bufóns que a facían estar alegre, para rehuir esa melancolía que se adoita dar na pintura de retratos. Tiña un xesto tan agradable, que resultaba, ao velo, algo máis divino que humano, e considerábase unha obra marabillosa por non ser distinta a realidade". Giorgio Vasari (arquitecto, pintor, escritor e historiador da arte), 1550. Chama a atención a frase destacada cando o personaxe retratado non ten cellas.
Título:O enterro do señor de Orgaz. Autor:Domenikos Theotokópoulos, "O Greco" (Candía, Grecia 1541 - Toledo, 1604) Cronoloxía:1587 Escola:Maneirismo Estilo: Renacemento Técnica:Óleo Soporte:Lenzo Medidas:480 × 360 cm Localización:Igrexa de Santo Tomé, Toledo
"Sobre o lenzo deberá pintarse unha procesión na que se verá como o vigairo e outros sacerdotes len a misa no enterro de don Gonzalo Ruiz, señor da cidade de Orgaz, e como San Esteban e San Agustín descenden para enterrar o corpo do nobre, sostendo un a cabeza, o outro os pés e deposítanlle no sepulcro, ao redor serán representadas moitas persoas contemplándoo, e por encima de todo mostrarase o ceo que ese abre para o seu glorificación". (Contrato no que se especificaba como debía ser a escena que debía pintar O Greco)
Aínda que é coñecido como "O enterro do Conde de Orgaz" e así nos referiremos ao personaxe, don Gonzalo Ruiz en realidade non era conde, xa que o condado de Orgaz non se constituíu ata o século XVI e don Gonzalo viviu no século XIV.
A pintura representa o momento do milagre en que San Estebo e San Agustín (mortos no século III) fan a súa presenza durante o enterro de don Gonzalo Ruiz (ano 1312). Este gran cadro está dividido en dúas grandes zonas, por unha banda na parte alta obsérvase unha zona celestial onde aparecen Cristo, a Virxe, anxos, santos e outros personaxes xa falecidos. Na parte inferior, a terreal, represéntase un enterro rodeado de personaxes, uns eclesiásticos e outros civís.
O Greco divide a composición en dous partes, a inferior correspóndese coa vida terreal e a superior coa celestial.
Título: O Xuízo Final Autor: Miguel Anxo Buonarroti (Caprese, 1475 - Roma, 1564) Cronoloxía: 1537 - 1541 Escola: Cinquecento Estilo: Renacemento Técnica: Fresco Soporte: Muro Medidas: 1370 x 1220 cm Localización: Capela Sixtina, Vaticano. Roma
A pintura é un fresco enorme cuxo tema é o Xuízo Final, extraído da apocalipse de San Xoán. Foi pintado para decorar a ábisda da capela Sixtina. A zona superior da composición, máis da metade da parede, está ocupada polo mundo celestial presidido por Cristo, como xuíz, no centro da escena e ao seu lado, a Virxe María. Nos lunetos superiores aparecen dous grupos de anxos que portan os símbolos da paixón. Na zona intermedia podemos atopar,na esquerda, os xulgados que ascenden ao ceo; mentres que na parte contraria sitúanse os condenados que caen ao Inferno. Na zona inferior dereita vemos o traslado dos mortos na barca de Caronte ante o xuíz infernal. Na zona inferior esquerda as persoas que ascenden son as que estaban na Terra no momento en que Cristo chama a todas as persoas. Na Terra hai algúns demos escondidos en covas que intentan evitar que as persoas ascendan ao ceo.
Título: O xardín das delicias ou A pintura do érbedo Autor: Hieronymus van Aeken Bosch, "O Bosco" (Hertogenbosch, 1450 - Hertogenbosch, 1516) Cronoloxía: 1500-1505 Escola: Flamenca Estilo: Gótico Técnica: Óleo Soporte: Táboa Medidas: 220 cm x 389 cm Localización: Museo do Prado (Madrid)
O xardín das delicias é un cadro con múltiples interpretacións e con poucas certezas. Perece que é unha das certezas é a finalidade moralizante da obra.O pecado é un punto de unión entre as tres escenas que compoñen o cadro.O cadro, aberto ou pechado, é todo un misterio. O misterio comeza no título da obra: O xardín das decicias, que é unha denominación moderna. Probablemente a denominación orixinal axudaría a entender un pouco mellor a obra.
Título: O matrimonio Arnolfini Autor: Jan Van Eyck (Maeseyck, 1390 - Bruxas, 1441) Cronoloxía: 1434 Escola: Flamenca Estilo: Gótico Técnica: Óleo Soporte: Táboa Medidas: 82 x 60 cm. Localización: National Gallery (Londres)
O cadro preséntanos á parella no momento de contraer matromonio. Ambos os personaxes, retratados en primeiro plano, sitúanse nunha estancia con chan de madeira, e iluminada por unha fiestra que se abre á esquerda. Aos pés da parella aparece un can e, nun segundo plano poden observarse a esquina dunha alfombra e o dosel dunha cama. No centro da composición figura unha lámpada que colga do teito e, na parede do fondo, un espello no que se reflicte todo o contido da habitación. Á súa esquerda colgan uns rosarios e, sobre o marco do espello, atopamos unha inscrición en latín, en carácteres góticos, co seguinte texto: "Johanes de Eyck fuit hic, 1434" (Jan van Eyck estivo aquí, 1434).
Todo o que aparece na escena proclama a riqueza da moza parella, como a indumentaria de ambos, a calidade do mobiliario e os múltiples detalles miúdos.
Jean de Dinteville e Georges de Selve. "Os embaixadores"
Título: Os embaixadores
Autor: Hans Holbein o Mozo (Augsburgo, 1497 - Londres, 1543)
Cronoloxía: 1533
Escola: Renacemento nórdico
Estilo: Renacemento
Técnica: Óleo
Soporte: Táboa
Medidas: 209 x 207 cm.
Localización: National Gallery (Londres)
Venres 11 de abril de 1533... Pouco tempo antes, Enrique VIII solicitaba ao papa Clemente VII anular o seu matrimonio con Catalina de Aragón, xa que da súa unión non nacera ningún herdeiro home. O papa non accede a este favor, o que non impide ao monarca desposar en segredo a Ana Bolena o 25 de xaneiro de 1533. A principios de abril, Thomas Cranmer, o arcebispo de Canterbury, anula o matrimonio con Catalina e declara a Ana Bolena Reina de Inglaterra. O feito non ten precedentes, e envíase unha embaixada francesa para intentar unha reconciliación co papa: dous destes embaixadores están representados no cadro...
A pintura representa a Jean de Dinteville á esquerda, á idade de 29 anos, embaixador de Francia en Inglaterra en 1533, data da realización do cadro. Á dereita atópase o seu amigo, Georges de Selve (25 anos), bispo de Lavaur, que ocasionalmente foi embaixador ante o Emperador romano germánico, a república de Venecia e a Santa Sé. O cadro chámase en realidade Jean de Dinteville and Georges de Selve. O cadro foi un encargo de Jean de Dinteville.
Eles están observando ao espectador, apóianse nun moble con estantes, onde hai varios obxectos relacionados co quadrivium, as catro ciencias matemáticas entre as sete artes liberais: a aritmética, a xeometría, a música e a astronomía.
OS PERSONAXES
Jean de Dinteville e Georges de Selve
Jean de Dinteville (1504-1555) aparece vestido luxosamente cunha fina camisa branca, con encaixes en pescozo e puños, á que se superponen unha peza de raso vermello, ornamentada con acoitelados que deixan asomar a camisa, e outra de veludo negro con voo á altura dos xeonllos, calzando medias e zapatos negros. Pero aínda máis elegantes son o abrigo de pel branca no interior e negra no exterior, con mangas bombeadas que deixan apreciar mechós brancos nas xuntas da costura, rigorosamente representados, e a boina con aplicacións douradas e un broche que loce na cabeza. Curiosamente podemos saber a súa idade, 29 anos, pois o dato ("AET. SVAE. 29") figura gravado na fúnda dunha daga que porta na súa man dereita, do mesmo xeito que o medallón que pende do pescozo infórmanos da súa pertenza á Orde de San Miguel. Con precisión o pintor traballou unha recortada barba de tons vermellos e uns ollos de gran viveza que se desvían lixeiramente para mirar a actividade do pintor. Georges de Selve (1508-1541), aparentemente máis austero, ten 25 anos e viste o hábito eclesiástico, cunha sinxela camisa branca anudada con pequenos lazos ao pescozo, unha sotana e o tradicional tocado clerical de catro puntas, cubríndose cun luxoso abrigo con pescozo de pel e decoración simulando formas vexetais ao alternar partes da pel con pelo e outras curtidas. Na súa man dereita suxeita unhas luvas, símbolo de dignidade, e o seu rostro presenta unha coidada barba na que, como nas cellas e o cabelo, o pintor traballa pelo a pelo. Este bispo embaixador dedicou o seu tempo ao intento de reconciliación no seo da Igrexa.
OS OBXECTOS
Estante superior. Representa o mundo celeste e sobre el hai obxectos relacionados coa astronomía e os ceos: globo celeste, reloxo de sol cilíndrico , cuadrante , reloxo de sol poliedrico, torquetum e un libro.
Estantería superior
1.- Globo celeste (esfera armilar). É semellante ao realizado polo astrónomo de Nuremberg Johannes Schoner en 1533 e que se atopa no Science Museum de Londres. A esfera armilar é un antigo instrumento astronómico, empregado ata o 1600, que servía para determinar as coordenadas celestes dos astros, neste caso coas constelacións representadas por distintos animais mitológicos ou zodiaco. O soporte constitúeo dous círculos ("armillas") cruzados que delimitan o meridiano principal e o ecuador. A súa presenza é moi frecuente nos retratos do Renacemento como símbolo de sabedoría e coñecemento. Como dato curioso a constelación do cisne está representada como un galo atacando a un voitre e rotulada como Galacia, posible alusión ao símbolo da Galia, o galo, facendo fuxir aos seus inimigos.
A pesar de que a reunión entre os embaixadores tivo lugar en Londres, é curioso que o ceo que sinala non corresponde ao ceo inglés... A pintura indica unha latitude duns 43º o que indicaría o ceo visto desde lugares como España ou como o Vaticano... 2. Reloxo de sol cilíndrico. É un reloxo de sol que se chama tamén "dos pastores". 3. Cuadrante. Foi pintado por Holbein noutro dos seus cadros, o retrato de Nicholas Kratzer, no que tamén podemos ver o reloxo cilíndrico e o reloxo poliedrico de "Os embaixadores". 4. Reloxo de sol poliedrico. Non está ben trazado e non funcionaría ben como reloxo. Sinala, mediante sombras, unha curiosa data que aproximadamente se pode intuír entre o 11 e o 14 de Abril de 1533... Con todo, está constatado que durante estes días, o pintor non se atopaba en Londres pintando o cadro. Este feito desconcertou durante bastante tempo a historiadores e expertos que aínda non se poñen de acordo... A tese máis seguida apunta a que pode tratarse do 11 de Abril, xa que nese ano celebrábase o Venres Santo e podería unirse á simboloxía dos libros e o crucifixo que tamén aparecen na pintura. 5. Libro ÆTATIS SVÆ 25. O libro é un misterio aínda, xa que só podemos velo parcialmente. Ademais, o libro aparece pechado e cun peche metálico que deixa abertas moitas incógnitas. A inscrición nas súas follas podería equivaler á idade de Georges de Selves, que naqueles días tiña 25 anos. Este dato, xunto coa colocación no cadro, leva a considerarse como un libro propiedade de De Selve. AETATIS SUAE 25 quere dicir literalmente "ten 25 anos" 6. Torquetum. É un aparello usado para facer medicións astronómicas. O cadro de Holbein móstranos a única ilustración histórica que existe deste singular instrumento. As primeiras noticias que temos deste mecanismo que convertía coordenadas, chégannos da man de Ptolomeo, pero durante séculos non se soubo nada máis del, ata a Idade Media onde se realizaron algúns exemplares... lamentablemente, ningún orixinal grego se conserva.
Xunto coa máquina de Antiquitera, o torquetum é un dos misterios máis interesantes que se conservan da antiga Grecia, a pesar de que non chegou ningún ata os nosos días.
Estante inferior. Representa o mundo terrestre e sobre el hai obxectos relacionados coa xeografía, a música, as matemáticas... Laúde, libro de música, frautas, globo terrestre, libro de aritmética, escuadra e compás
Estantería inferior
1. Globo terrestre. Está centrado en Francia, país de orixe dos retratados. Inclúe unha representación de América e o meridiano que sinala a divisón entre as posesións españolas e portuguesas segundo o Tratado de Tordesillas (1494). Nesta época hai moitísimo interese na cartografía. A primeira viaxe de circunnavegación da Terra, realizado por Magallanes-Elcano había concluído poucos anos antes, probando de forma definitiva a esfericidad da Terra. Inclúe Florida e toda a costa oriental americana. Para chegar ao Pacífico hai que polo Paso de Magallanes, ao sur do continente americano.
2. Libro de aritmética. Está escrito por Peter Apian (matemático e astrónomo da universidade de Ingolstadt, en Alemaña), que subtitulou "Un libro novo e fiable para aprender cálculo, destinado aos comerciantes". Está escrito en alemán, usando a nova tecnoloxía da imprenta e centrado na necesidades prácticas dun mercador. Isto interpretouse como unha alusión á orixe de Georges de Selve nunha familia de comerciantes enriquecidos no século XV.
Unha escuadra permite ver unha das páxinas do libro de cálculo entreabierta. Na que se aprecia a palabra "Dividirt", páxina elixida non pola operación matemática, senón para aludir á división relixiosa imperante na Igrexa e na política nese momento, feito que motivou diversos escritos de Georges de Selve, entre eles un chamamento á reconciliación dirixido a Francisco I, rei de Francia, e ao emperador Carlos V. 3. Escuadra. Colocada no interior do libro de aritmética. É un elemento relacionado coa xeometría, outra das disciplinas do "Quadrivium".
4. Laúde. Representa á música, xunto co libro de música e as frautas. A música era unha das disciplinas de Quadrivium. É un exemplo de mestría na perspectiva, cun exquisito traballo de texturas, especialmente no mastro dos trastes. A harmonía da música e o laúde contrasta co feito de que unha das cordas está rota. É un dos detalles ocultos de desarmonía no cadro. O aparecer cunha corda rota interprétase como unha referencia á harmonía perdida no seo da Igrexa.
5. Libro de música (cantoral). É un libro luterano de Johannes Walther e está representado aberto e pódese recoñecer a páxina concreta que pintou. É a época da Reforma protestante e, en Inglaterra, da orixe do Anglicanismo. O acentuado realismo permite comprobar que se trata dun libro de himnos sacros luteranos titulado "Geistlich Gesangbuhli" que foi publicado por Johannnes Walther en 1524. Nas páxinas figuran referencias a dúas obras de Lutero, na esquerda o primeiro versículo do himno titulado "Veni Sancte Spiritus" e na dereita unha introdución dos "Dez Mandamentos".
O libro aparece aberto por dúas páxinas que, no verdadeiro libro, non son consecutivas. A simboloxía asociada a este libro e en concreto a estas dúas páxinas, elixidas á mantenta polo pintor, podería indicar o contraste entre a Lei e a Relixión, ambas as dúas encarnadas tamén nos dous personaxes do cadro.
6. Compás. Colocado ao fondo. É un elemento relacionado coa xeometría, outra das disciplinas do "Quadrivium". Denominado en inglés "divider" interpretouse como outro elemento que incide na situación, incipiente, de divisón que se estaba producindo no seo da Igrexa. 7. As frautas. Son o terceiro motivo relacionado coa música. Xunto ao cantoral áchase un estoxo de coiro para cinco frautas cunha cinta vermella para ser portado á cintura. No seu interior só figuran catro frautas, reforzando esta ausencia de novo a falta de harmonía na Igrexa, ao faltar un elemento necesario para a polifonía. OUTROS OBXECTOS: Cranio: Cunha simple mirada á pintura non é tan fácil descubrir a mensaxe críptica que oculta a anamorfose. Hai que pensar que na Inglaterra do momento puxéronse de moda as imaxes de misterio. Aquí o que vemos é un cranio deformado para que non o vexamos directamente. Podería haber dúas teorías, unha que fai alusión ao propio nome do artista (en alemán "hohle bein" que significa óso oco); e outra teoría de que é un símbolo da vaidade humana contraposto ao luxo dos personaxes representados, un xénero de pintura no que as caveiras aluden de forma moralizante á fugacidade da vida, a beleza e o saber, así como o tratamento igualitario da morte a todos os rangos da existencia. Crucifixo. Situado no ángulo superior esquerdo e é de prata. O crucifixo, medio escondido, nunha posición intermedia entre o que hai diante da cortina, o mundo dos homes, e o que se esconde á súa mirada, o descoñecido detrás do pano, simboliza a posición do Cristo intermediario entre aquí abaixo e o máis aló. Por outra banda, algúns ven neste cadro a imposible representación de Deus. Pavimento. Está baixo os pés dos embaixadores foi identificado como inspirado (cunha importante simplificación) en dous pavimentos verdadeiros que comparten un certo parecido. O primeiro atópase na abadía de Westminster e o segundo na Capela Sixtina, neste caso nun lugar simbólico, exactamente baixo a creación de Adán, o don da vida por Deus aos homes.
Título: O descendemento Autor: Weyden, Roger van der (Tournai, 1400 - Bruxelas, 1464) Cronoloxía: Cara a 1435 Escola: Flamenca Estilo: Gótico Técnica: Óleo Soporte: Táboa Medidas: 220 cm x 262 cm Localización: Museo do Prado (Madrid)
A pintura representa o momento en que Xosé de Arimatea, Nicodemo e un mozo axudante sosteñen no aire o corpo de Cristo e María cae desmaiada no chan sostida por San Xoán e María Salomé. Completan a escena María Magdalena e María Cleofás, ás que se une un personaxe masculino que non está identificado.
Pintado ao óleo sobre táboa cara a 1436 para o gremio dos ballesteiros de Lovaina (actual Bélxica), foi concibido como un tríptico, do que faltan agora os paneis laterais. As dúas ballestas que aparecen na tracería de ambos os lados permiten identificar ao doante da obra, o Gremio de Ballesteros de Lovaina.
A riqueza dos seus materiais -o azul do manto de María é un dos lapislázulis máis puros empregados na pintura flamenca da época- e as súas grandes dimensións, coas figuras case a escala natural, evidencian xa o excepcional da obra. O espazo pouco profundo, de madeira dourada, en que Weyden representa ás súas figuras e as tracerías pintadas dos extremos superiores -imitando tamén a madeira dourada-, do mesmo xeito que o remate rectangular do centro, fanas semellar esculturas policromadas.
Weyden manexa con mestría as figuras representadas nun espazo limitado ao fondo e nos extremos, onde os movementos opostos e complementarios de San Juan e a Magdalena pechan a composición. No interior dese espazo sobresae o xogo de diagonais paralelas que deseñan os corpos de Cristo e de María, pondo de manifesto a súa dobre paixón. Impactan os xestos, a contención con que se expresan os sentimentos e o xogo de curvas e contra curvas que une aos personaxes.
A vestimenta dos personaxes serve como símbolo da súa clase social.
Autor: Velázquez, Diego Rodríguez de Silva e (Sevilla, 1599 - Madrid, 1660) Título: As meninas, ou A familia de Felipe IV Cronoloxía: Cara a 1656 Escola: Española Estilo: Barroco Técnica: Óleo Soporte: Lenzo Medidas: 318 cm x 276 cm Localización: Museo do Prado (Madrid)
Retrato da infanta Margarita, filla de Felipe IV (1605-1665), rodeada do seu servizo ou "familia" nunha sala do Alcázar de Madrid.
O cadro máis famoso de Velázquez encerra unha complexa composición construída a partir dunha admirable habilidade para o uso da perspectiva, da plasmación da luz e da representación da atmosfera.
As interpretacións sobre o tema e a plasmación do mesmo foron múltiples. As máis numerosas subliñan a reivindicación da nobreza da pintura fronte ás prácticas artesanais. Velázquez se autorretrata pintando o propio cadro á esquerda do lenzo, afirmando así a supremacía da arte da pintura. A infanta Margarita (1651-1673), vestida de branco, aparece rodeada no centro da composición polas súas damas de compañía, as ?meninas? María Agostiña de Sarmiento e Isabel de Velasco, dous bufóns da corte, María Bárbola e Nicolasito Pertusato, e un can mastín. Detrás dela, aparecen conversando un guardadamas, a dona Marcela de Ulloa, e, na porta, ao aposentador José Neto.
Os reis, Felipe IV e Mariana de Austria (1634-1696), reflíctense no espello do fondo, dando lugar a un xogo espacial de extraordinaria complexidade. (Museo do Prado)
As meninas: personaxes
PERSONAXES
0.- Cuarto do Principe. A estancia na que se desenvolve a escena sería o chamado Cuarto do Príncipe do Alcázar de Madrid, estancia que tiña unha escaleira ao fondo e que se iluminaba por sete fiestras, aínda que Velázquez só pinta cinco delas ao acurtar a sala. O Cuarto do Príncipe estaba decorado con pinturas mitolóxicas, realizadas por Martínez do Mazo copiando orixinais de Rubens, lenzos que se poden contemplar ao fondo da estancia.
1.- Infanta Margarida. A infanta Margarita María de Austria nacera en 1651, filla de Felipe IV e a súa segunda esposa, Mariana de Austria, polo que na data da realización do cadro tiña 5 anos. casará en 1666 co seu primo Leopoldo I de Austria chegando a ser Emperatriz morrendo en Viena aínda nova.Aínda que non era a filla maior, as pretensións de casar á súa irmá, María Teresa, co rei Francés, facíana aparecer como a herdeira do trono pois morrera Baltasar Carlos e aínda non naceran os seus irmáns posteriores.
2.- Dona María Agostiña Sarmiento, menina da Infanta, filla do conde de Salvatierra. A Infanta pediu un pouco de auga para beber e dona María Agostiña ofrécelle sobre unha bandexa, un búcaro, é dicir, unha vasilla feita de arxila porosa e perfumada que refrescaba a auga. A menina inicia o xesto de reclinarse ante a real persoa, xesto propio do protocolo de palacio.En 1659 casará co Conde de Aguilar.
3.- Velázquez. Ten o corpo botado cara atrás para observar o que chama a atención das demais figuras. Coa súa man esquerda ten collido o pincel pero non parece estar pintando porque a paleta está moi baixa. Colgadas da cintura están case invisibles as chaves que lle acreditan como Aposentador Maior de palacio desde 1652 e no peito ostenta a cruz da Orde de Santiago, pintada logo da realización do cadro e cando se lle concedeu tal mérito en 1659.Nas radiografías obsérvanse que a imaxe de Velázquez está modificada pois inicialmente aparecía cos seus trazos de sexaxenario.
4.- Isabel de Velasco. Atópase detrás da Infanta e á súa esquerda. É filla do 7º conde de Fuensalida, don Bernardino de Velasco e Ayala. Non chega a casar e morre en 1659.Está vestida de satén gris e acaba de observar algo á fronte porque move a cabeza nesa dirección e inicia unha respectuosa inclinación a quen chega. Desde o punto de vista da composición a súa inclinación reduce o paralaje das figuras que, doutra forma, proporcionarían un efecto excesivamente vertical á escena.
5.- Mari Barbola. É a anana hidrocéfala que vemos á dereita. Entrou no palacio en 1651, ano en que naceu a Infanta e acompañábaa sempre no seu séquito. O seu nome verdadeiro era Bárbara Asquín, de orixe alemá. Chegou a ter criada propia. Algúns odiábana e temíana pola súa aceirada lingua, a súa ascendencia sobre a raíña e polo pouco aguante que soportaba. Velásquez mantivo sempre unha afectuosa relación con ela e, tratándose de gusto, dicía que se deixaba aconsellar por barbarica. Volveu a Alemaña en 1700, tras a orde de Felipe V de botar de palacio aos os ananos e bufóns. Por esta data era a única sobrevivente, xunto con Nicolás, de cantos aparecen nas meninas.
6.- Nicolás Pertusato. É un anano con aspecto de neno pero que é xa adulto; de orixe lombarda (Italia) ou de Alexandría (Exipto). Ingresou no palacio en 1650. Tivo na raíña a súa principal valedora. Posuíu sempre unha estraña clarividencia que lle facía prever sucesos do futuro. En 1675 foi nomeado axuda de Cámara, cargo inusual entre os da súa condición, pasando desde entón a ser chamado don Nicolás. Viu desaparecer a todos os que apareceron con el no cadro das meninas, e en máis dunha ocasión oír dicir que tiña prometida vida mentres vivise algún dos que figuraban no lenzo. E, ao cabo, así foi. Ao final dos seus días, chegou a posuír unha importante fortuna que legou en testamento pechado, para sorpresa de moitos, a unha moza chamada Paula de Esquivias. Morreu en 1710. Deixou ordenado que, tras a súa morte, colocasen na súa sepultura este epitafio: Spero in Té (espérote).
7.- Dª Marcela de Ulloa. (?- Madrid, 13 de xaneiro de 1669). Estivo casada con Diego de Peralta de Portocarrero, marqués de Almenara, e foi nai de Luís Fernández de Portocarrero, nomeado cardeal en 1669 e conselleiro de estado durante o reinado de Carlos II. Ao enviudar entrou ao servizo da condesa de Oliveires, pasando máis tarde ao palacio real, onde a partir do 22 de novembro de 1643 ocupou o posto de encargada do servizo de damas, camareira maior e responsable da infanta Margarida. Está vestida de viúva con hábito parecido ao dunha monxa.
8.- Diego Ruiz de Ancona. Guardadamas e albacea testamentario do propio Velázquez.D. Diego, que se atopa case na penumbra xa que sobre el incide escasa luz, foi tratado cunha gran austeridade nos detalles.
9.- José Nieto Velázquez. Probablemente familia do pintor Velázquez, aparece ao fondo abrindo a porta. Non sabemos se vén ou se vai. Leva un sombreiro na man e viste unha elegante capa negra Era o encargado da tapicería real. Ao abrir a porta, no cadro vemos un punto de entrada de luz natural que ofrece claroscuros moi marcados. Sobre todo esta luz axúdase da que vén das fiestras á dereita.
10.- Filipe IV e Mariana de Austria. Son os reis de España: a raíña, ten 21 anos e é a segunda esposa do rei que conta xa con 51; nas radiografías realizadas obsérvase que inicialmente non figuraba a raíña e que se engadiu posteriormente.
11.-Can. Un mastín leonés chamado Salomón. Está adormilado e tranquilo aínda que Nicolasiño está a pisalo.
Título: A escola de Atenas Autor: Rafael de Sanzio (Urbino, 1483 - Roma, 1520) Cronoloxía: Bosquexo entre 1509-1510 e pintada entre 1510 e 1512 Escola: Renacemento italianao (cinquecento) Estilo: Renacemento Técnica: Fresco Soporte: Muro Medidas: 7,70 m x 5,00 m Localización: Estancias vaticanas (O Vaticano)
A escola de Atenas mostra aos filósofos, científicos e matemáticos máis importantes da época clásica. Os filósofos atópanse nunha arquitectura clásica, abovedada como unhas termas. Nuns nichos vense figuras xigantescas dos deuses Apolo e Atenea. Esta arquitectura recorda o proxecto da basílica de San Pedro elaborado por Bramante. Platón e Aristóteles, que durante toda a Idade Media estiveron considerados como os principais representantes da filosofía antiga, atópanse no centro da composición, ao redor do punto de fuga. Platón está sostendo o Timeo. Aristóteles sostén unha copia da súa Ética a Nicómaco. Ambos debaten sobre a procura da Verdade e fan xestos que se corresponden aos seus intereses na filosofía: Platón está sinalando o ceo mentres que Aristóteles a terra.
Grandes obras: O nacemento de Venus
O nacemento de Venus 
